Bebeklerde 0-36 Ay Sağlık, Bakım ve Beslenme

Bebeklerde 0-36 Ay Sağlık, Bakım ve Beslenme
19 Eylül 2018 tarihinde eklendi, 707 kez okundu.

BEBEKLERDE SAĞLIK, BAKIM, BESLENME AÇIKLAMALARI

1. Ay

1.1. Doğum ağırlığının %10 nu kaybeder. Eğer daha fazla kayıp olursa bebeğin beslenmesi
değerlendirilmelidir.
1.2. Baş çevresi ölçülüp büyüme eğrisine işlenmelidir.
1.3. Gece ortalama sekiz buçuk saat gündüz beş buçuk altı saat uyur. Her 2 saatte bir uyandırılarak
emzirilmelidir. Beslenme için anne sütü kullanılmalıdır. Anne sütü yoksa uygun hazır mamalar
kullanılmalıdır. Bebek yetişkinin kucağında yarı dik pozisyonda beslenmelidir. Gaz çıkartıldıktan sonra
bebek sağ yanına yatırılmalıdır. Her beslenme sonrasında pamukçuk oluşumunu önlemek için bir iki
kaşık su verilmelidir. Beslenme sonrası mutlaka bebeğin gazı çıkartılmalıdır.
1.4. Bebeğin bulunduğu oda ısısı ortalama 22-24 derece olmalı ve bebeğe uygun pamuklu giysiler
giydirilmelidir.
1.5. Vücut ısısını korumak ve kontrol etmek için doğumdan itibaren şapka / başlık / bere kullanılmalıdır.
1.6. Bebeğin yanağına dokunulduğunda başını o yana çevirir ve ağzına bir nesne verildiğinde emmeye
başlar. Yüzüstü yatırıldığında yüzme hareketleri gösterir. Ayak tabanı sert bir cisimle uyarıldığında
ayak parmakları yelpaze gibi açılır. Pozisyon değiştirme ya da ani bir sese karşı kollar önce açılır, sonra
yavaşça kapanır. Parmak “C “şeklini alır. Ayaklar da beraber hareket eder.
1.7. Kafatası kemikleri tam gelişmediği için başın vurmalardan, çarpmalardan korunması gereklidir.
1.8. Günlük olarak banyo yaptırılmak önemlidir. Ancak koşullar günlük banyoya izin vermiyorsa
günlük olarak silme banyo yaptırılmalı ve 3 gün de bir çocuk yıkanmalıdır. Banyo sonrasında bebeğe
nemlendirici kullanılmalıdır. Eğer nemlendirici bulunamıyorsa asitsiz saf zeytinyağı cildi nemlendirme
amaçlı kullanılmalıdır.
1.9. Anne sütü ile beslenen bebeklerin gaitaları yumuşak kıvamlı ve açık sarı renklidir. Eğer bebek
anne sütü dışında bir besinle besleniyorsa gaita rengi ve kıvamında değişiklik olabilir.
Bebek gaitasını her yaptığında mümkünse altı, akan ılık su altında yıkanarak temizlenmeli ve
kurulanmalıdır. Eğer yıkamak mümkün değilse ıslak bez ya da mendille silinerek temizlenmelidir.
Pişik oluşumunu önlemek için uygun kremler sürülmelidir.
*Kız bebeklerde anneden geçen hormonların etkisi ile kanlı akıntı olabilir. Bir kaç gün içinde normale
döner.
1.10-11. İdrar renksiz veya açık sarı renktedir. Bebeğin idrar düzeni sağlanana kadar altı sık
değiştirilmelidir.
Aylık doktor kontrolü yapılmalıdır Hep B aşısı 2. doz uygulanmalıdır.

2. Ay

2.1. Kilo kontrolü yapılarak kilodaki değişim gözlenmelidir. Yetersiz kilo alımı varsa kontrole
yönlendirilmelidir.
2.2. Baş çevresi ölçülüp büyüme eğrisine işlenmelidir.
2.3.Günlük banyo sonrası bebeğe masaj uygulaması yapılmalıdır. (Ek; bebek masajı) Ayrıca huzursuzluk
durumlarında karın masajı bebekleri rahatlatabileceğinden masaj uygulaması yapılmak oldukça
önemlidir.
Aylık doktor kontrolü yaptırılmalıdır.
BCG, DaBT-IPA-Hib KPA ve isteğe bağlı rotavirus (verem, difteri, boğmaca,
tetanoz, çocuk felci, zatürre ve ishal) aşıları yapılmalıdır.

3. Ay

3.1.Bebeğin uykusunun bir düzene girebilmesi için gündüz uyanık kaldığı saatlerde bebekle oyunlar
oynanmalıdır.
3.3. Kavrama refleksi azalarak bu dönemde istemli tutmaya dönüşür. Çocukta tutma davranışı
görülmüyorsa uzmana yönlendirilmelidir.
Aylık doktor kontrolü yaptırılmalıdır.

4. Ay

4.1.Tonik boyun refleksi kaybolmadığı takdir de uzmana yönlendirilmelidir.
4.2.Nesneleri ağzına götürmesi nedeniyle enfeksiyon hastalığı riski artar. Ağız yaralanmaları riski
oluşur. Ağzına attığı küçük nesneler boğulma riski oluşturur.
4.3. Yetişkin, bebeği alt değiştirme masası, yatak veya yüksek bir yerde yalnız bırakmamalıdır.
Aylık doktor kontrolü yaptırılmalıdır.
Hep B 3, DaBT-IPA-Hib, KPA ve ayrıca isteğe bağlı olarak rotavirus aşısı
(Sarılık, difteri, boğmaca, tetanoz, çocuk felci, zatürre ve ishal) yapılmalıdır.

5. Ay

5.1. Diş çıkarmanın başlamasıyla birlikte hafif ateş, ishal, iştahsızlık ve huzursuzluk olabilir. Diş
çıkarırken diş etlerinin rahatlatılması için bebeğe zarar vermeyecek, kaliteli diş kaşıyıcılar çocuğa
verilmelidir. Diş kaşıyıcı bulunamadığı taktirde bebeğe zarar vermeyecek, kolaylıkla kemirebileceği
fakat koparamayacağı besinler (havuç, yeşil soğan gibi) verilerek diş çıkarması desteklenmelidir.
5.2. Artan tükürük salgısı ile birlikte bebeğin önü sürekli ıslanır. Bu dönemde uygun önlükler
kullanılmalıdır.
Artan tükürük salgısı bebeğin etkileşimde bulunacağı her türlü nesneye (oyuncak gibi) geçerek
bebeğin enfeksiyon kapmasına neden olacağı için oyuncaklar ve diğer nesnelerin temizliğine dikkat
edilmelidir.
5.3. Tek başına anne sütü bebeğin beslenmesi için yeterli değildir. Bebeğe anne sütüne ek olarak
meyve suları( elma, şeftali suyu) verilmeye başlanmalıdır. Ek besin vermeye; teker teker, az miktarlarda
(1-2 çay kaşığı) başlanmalıdır. Verilen ek besinin her gün miktarı arttırılmalı, yeni bir ek besin 1-2
gün ara ile verilmeye başlanmalıdır. Ek besinler kaşık veya bardak ile vermelidir. Kullanılan kaşığın
kenarları yuvarlatılmış, uç kısmı yumuşak, orta büyüklükte ve uzun saplı olmalıdır. Yeni bir ek besine
başlandığında vücutta kızarıklık, kaşıntı, karın ağrısı, nefes darlığı gibi alerjik bulgular yönünden
bebek gözlenmelidir.

6. Ay

6.1. Kilo kontrolü yapılarak değişim büyüme eğrisine kaydedilmelidir. Grafikte bir sapma varsa bir
uzmana başvurulmalıdır.
6.4. Anne sütüyle birlikte günde 2-3 kez ek besin verilmelidir. Meyve suyuna ek olarak yoğurta
geçilmelidir(yoğurt mutlaka her gün bebeğin yiyebileceği miktarda cam bir kabın içinde evde/
kurumda mayalanmalıdır).
6.5. Gündüz saatlerinde bebeğin uyanık kalmasını sağlamak için bebekle eğlendirici etkinlikler
yapılmalıdır.
6.8.Eline geçirdiği materyalleri çarpma davranışını otomatik ve sık olarak gösterdiği için kırılabilir
oyun materyalleri bebeğin yaralanmasına neden olabilir.
Aylık doktor kontrolü yaptırılmalıdır.
Hep B, DaBT-IPA-Hib KPA, OPA ve isteğe bağlı rotavirus (difteri, boğmaca,
tetanoz, çocuk felci, zatürre ve ishal aşısı) aşıları yapılmalıdır.

7. Ay

7.1. Meyve sularından meyve -sebze pürelerine ya da sebze çorbasına geçilmelidir (öncelikle patates,
ıspanak, havuç vb. sebzelerle başlanmalıdır.). Ek besinler verilerek, süt dışında besinler yedirmeye
başlanmalıdır, diş sağlığını desteklenmek için her beslenme sonrası ağız içindeki kalıntıların gitmesi
için bir iki yudum su içirilmelidir.
7.2. Bebek hareketli hale geldiği için kaza ve yaralanmaları önlemek amacıyla çevre düzenlemesi
yapılmalıdır(köşeli yerler yuvarlatılmalı, çekmeceler sabitlenmeli, prizler kapatılmalı düşme tehlikesi
olan mobilyalar sabitlenmeli, çekebileceği örtüler kaldırılmalıdır).
7.3.Etrafta bebeğin ağzına götürebileceği küçük parçalı eşyalar bulundurulmamalıdır. Yerde bulduğu
nesneleri ağzına götürdüğü için çevre temizliğine özen gösterilmelidir.

8. Ay

8.1.Bebeğin mesane ve bağırsak düzeni oluşmaya başladığı için alt değiştirme işlemi bu düzene
uygun yapılmaya çalışılmalıdır. Böylece bebeğin daha uzun süre kuru ve temiz kalması sağlanmalıdır.
8.2.Bebek artık tahıl grubu besinleri yiyebilir. Her hafta yeni bir besin başlanabilir. Yumurtanın beyazını,
sebze çorbalarının içinde nohut, kuru fasulye, mercimek gibi tahıl grubu besinleri ezerek yiyebilir.

9. Ay

9.1. Bebeğin biberonundaki/bardağındaki sütü/mamayı/besini kendi kendine içmesine fırsat
verilmelidir. Bebek su istediğinde biberona/bardağa bir miktar su konarak, bebeğin eline verilmelidir.
Bebeğe oynaması için kendisine zarar vermeyecek nitelikte olan kaşık ve tabak verilerek, bu nesnelerle
oynaması teşvik edilmelidir. Böylelikle boş kaşığı eliyle tutarak ağzına götürebilmesi desteklenmelidir.
9.2. Bebeğe zarar vermeyecek özellikte olan farklı nitelikte (dar bardak-geniş bardak, saplı bardak,
uzun bardak gibi) bardak verilerek bu bardakları kavrayabilmesi desteklenmelidir. Böylelikle farklı
bardaklar için farklı tutuş şekilleri geliştirebilir.
9.3. Bebeğin başına şapka/bere takılarak onu çıkarmaya çalışması sağlanabilir. Bu bir oyuna
dönüştürülebilir.
9.4. Bebek altını kirlettiğinde rahatsızlık belirtisi gösterebilir(ağlar, huysuzlaşır..). Bu durumlarda
bakım veren kişi bu belirtilerin farkında olmalı ve alt değiştirme işlemini gerçekleştirmelidir.
9.6. Bebeğin altı değiştirilirken bebek ile uygun şekilde konuşulmalıdır. Cinsel organlara uygunsuz
şekilde dokunma, onlara farklı isimler takma gibi davranışlar sergilenmemesine dikkat edilmelidir.
9.7. Bebeğin çıkmış olan dişleri ve yeni çıkmakta olan dişleri arada kontrol edilmelidir. Eğer bebek
huysuzlanıyorsa bunların nedeninden biri yeni çıkmakta olan dişler olabilir.
Ek besinlerine peynir eklenir.
Aylık doktor kontrolü yaptırılmalıdır.

10. Ay

10.1. Katı ya da püre kıvamındaki besinleri kendisine uygun kaşıkla yemesine imkân tanınmalıdır.
Böylelikle içi dolu kaşığı eliyle ağzına (hedeflenen yere) götürmeyi başarması desteklenir.
Bebek aile ile birlikte mama sandalyesinde oturup, ailenin yemek sularının tadına bakabileceği aileye
belirtilmelidir. Et ve et grubu besinler küçük parçalar halinde ya da kıyma olarak yemeklerin içinde
verilebilir.
10.2. Biberon ile beslendiği zamanlarda biberonun tüm kontrolü bebeğe verilebilir. Uygun pozisyonda
oturtulan bebeğe biberon verilerek kendisini beslemesi istenebilir.
10.3. Bebek yetişkin tarafından giydirilirken, yetişkin, bebekle kendisine yardımcı olması için konuşabilir.
Yetişkin, bebeği giydirirken ‘Uzat kızım/oğlum kolunu’ gibi cümlelerle bebeğin giydirilirken yetişkine
yardımcı olması sağlanabilir.
10.4. Bebeğin etrafında bulunan tutunabileceği eşyalar sabitlenmelidir. Bebek yalnız bırakılmamalıdır.
Zemin bebeğin düşüp yaralanmasını önleyecek şekilde kaymaz ve yumuşak olmalıdır.

11. Ay

11.1. Bir şeyler yerken bebek özgür bırakılmalıdır. Altına serilecek genişçe bir örtünün üzerine
oturtulan bebeğe yemesi için yiyecek verilmeli ve istediği gibi yemesi sağlanmalıdır.
11.2. Evde bulunan kişilere ait (yetişkinlere ve bebeğe) farklı bere, başlık ve şapkaları bebeğin önüne
konulara bunları takmaya çalışması sağlanmalıdır.
11.3. Diş kontrolü yapılmaya düzenli olarak devam edilmelidir. Özellikle bu dönemde alt yan kesicilerin
düzgün çıkıp çıkmadığına dikkat edilmelidir.

12. Ay

12.1. Bebeğin yaşına uygun çatalla yemek yemesi desteklenmelidir. Bebeğin yiyebileceği türde olan
besinler çatala batırılarak bebeğe verilmelidir. Kendisinin de zaman zaman çatalla yemek yemesi
desteklenmelidir. Bebek çatalla beslenirken batmalar yönünden dikkatli olunmalıdır.
12.2. Bebeğin ayağına giydirilecek çoraba değişik eklemeler (çan gibi, renkli fiyonklar gibi) yapılarak
çorabın bebeğin ilgisini çekmesi sağlanabilir. Böylelikle çorabıyla ilgilenen bebek, onunla oynamaya,
onu çıkarmaya çalışır.
12.3. Kilo kontrolü yapılarak büyüme eğrisine işlenir. Bebeğin doğum kilosunun ortalama üç katına
ulaşması beklenir. Eğer bebek yeterli kilo almadı ise doktor kontrolüne yönlendirilmelidir.
12.4. Bebeğin baş ve göğüs çevresi ölçümleri yapılarak gelişimi takip edilmelidir. Baş ve göğüs çevresi
ortalama 46.30 cm olmalıdır.
12.5. Giderek azalan gündüz uykusunu düzenleyerek gece kaliteli bir uyku geçirmesini sağlamak için
gündüz bebekle yapılan etkinlikler çeşitlendirilmelidir. Bebekle dışarı da zaman geçirilirken güneşin
zararlı etkilerinden korunmalıdır(bebeklere uygun koruyucu kremler, şemsiye kullanılmalıdır).
Aylık doktor kontrolü yaptırılmalıdır.

KPA(RAPEL), KKK, Suçiçeği,Hep A (zatürre aşısı tekrar dozu, kızamıkkızamıkçık-
kabakulak aşısı ve A tipi sarılık) aşıları yapılmalıdır.
!!! Suçiçeği ve ishal aşısı özel aşıdır. Rutin aşı takviminde yer almamaktadır.
Ancak yapılmasında fayda vardır.

13 – 15. Ay

13-15. 1. Çocuğun üzeri değiştirileceği zaman mevsime uygun iki ya da üç farklı kıyafet çocuğa
sunularak arasından seçim yapması istenebilir. Böylelikle çocuğa yetişkin kontrolünde tercih ettiği
giysiyi giymesi için fırsat tanınmış olur.
13-15. 2. Çocuğun yemek yerken kucakta değil, sandalyede oturmasına fırsat tanınmalıdır.
13-15. 3. Çocuk su içmek istediğinde, su biberonla değil, bardakla çocuğa verilmelidir. Bardaktan su
içmeyi bu dönemde gerçekleştirebilir.
13-15.4. Çocuk tabaktan kaşıkla aldığı yiyeceği bir hamlede ağzına götürür. Bu nedenle kaşıkla yemek
yemesi için çocuğa fırsat sunulmalıdır.
13-15. 5. Çocuğa yiyecekleri çatalla yemesi sağlanır.
13-15.6.Çocuk yemeklerden önce ve sonra, tuvaletten sonra yetişkin ile birlikte lavaboya götürülür.
Bir basamak ya da taburenin üzerine çıkarılır. Önce yetişkin ellerini ovuşturarak suyun altında sabun
ile yıkar. Sonra çocuğa yardımcı olarak onun el yıkama alışkanlığı kazanmasını sağlar.

16 – 18. Ay

16-18. 1. Çocuk giysilerini çıkarırken yetişkin ”Şimdi ceketinin kolunu çıkart” gibi sözel yönergeler
vererek çocuğun bu işleme yardım etmesine olanak tanır.
16-18. 2. Büyük tuvaletinin ( gaita) geldiğinde huzursuzlanarak, saklanarak, kızararak, yüz ifadesindeki
değişiklikle belli ettiğinde yetişkin sözel ifadelerle çocuğu tuvalete yönlendirir. Bu süreç bu şekilde
devam ettiğinde, her büyük tuvaleti geldiğinde yetişkine haber verme davranışı göstermeye başlar.
16-18. 3. Yetişkin diş fırçalama sürecinde çocuğa uygun olacak diş fırçası vererek onun da dişlerini
yetişkin gibi fırçalamasını teşvik edebilir. Bu dönemde çocuğa diş fırçası macunsuz olarak verilmelidir.
Yirmi ikinci aydan sonra diş macunu kullanılmaya başlanabilir.
16-18. 4. Çocuğa zarar vermeyecek nitelikte olan tarak vererek saçını taraması sağlanmalıdır.
16-18. 5.Yemek yedikten sonra çocuğa peçete verilerek yemek sonrasında ağzını silmesi gerektiği
anlatılır. Ağzını peçete ile silen yetişkin bu esnada “Bak ……….. yemeğimi yedim ve ağzımın temiz
olması için peçete ile ağzımı siliyorum” gibi cümleler kullanmalıdır.
16-18. 6. Yetişkin, çocuğun kendi ayakkabısını çıkarması için fırsatlar tanımalıdır. Yetişkin çocuğun
ayakkabısını çıkarmamalıdır.
16-18. 7. Çocuğa farklı türde besinler tanıtılarak ve tattırılarak farklı besinlerin olduğu gösterilmeye
çalışılır. Daha sonra farklı besinler sunularak çocuğun seçim yapması desteklenir.
Hep A, DaBT-IPA-Hib (RAPEL), OPA (difteri, tetanoz, boğmaca, çocuk felci ve
menenjit) aşılarının tekrar dozuyla A tipi sarılık aşısının 2. Dozu yaptırılmalıdır.
18. Ayda doktor kontrolü yaptırılmalıdır.

19 – 21. Ay

19-21.1. Çocuk altını ıslattığı; huzursuzlanma, bezini çekiştirme gibi davranışlarla gösterir. Yetişkin,
bebeğin bu ihtiyacına anında gidermelidir.
19-21. 2. Çocuk üzerindekileri çıkarırken, önü düğmeli ya da fermuarlı üst giysileri yetişkin tarafından
açılmalı ve çocuğun giysiyi çıkarmasına fırsat verilmelidir.
19-21. 3. Çocuğa sofrada bazı kurallar olduğu basit bir şekilde gösterilerek anlatılır.
19-21. 4. Çocuğa yetişkin tarafından iki ya da üç çeşit yemek seçeneği sunularak bu seçeneklerden
birini seçmesi sağlanır. Böylelikle çocuk yetişkin kontrolünde yemek tercihini yapmış olur.
19-21. 5. Çocuk yemek yerken doyup doymadığı ile ilgili konuşmalar yapılarak çocuğun sözel olarak
doyduğunu söylemesi beklenir.
19-21. 6. Çocuğa mandalina, muz gibi yumuşak kabuklu meyveler verilerek bu meyveleri eliyle soyması
sağlanabilir.
19-21. 7. Bu dönemde çocuk fındık, fıstık gibi kolay soyulabilen kuruyemiş yer. Bu nedenle çocuğa bu
farklı tatlar sağlanarak farklı besinler alması sağlanabilir. Çocuğa bu tür kuruyemişler boğulma ya da
tıkanmalara neden olabileceği için yalnızken verilmemelidir.
19-21. 8. Çocuğa dondurma gibi yiyecekler yemesi için fırsatlar tanınarak kaşık, çatal, biberon dışında
farklı yeme şekilleri de denettirilebilir.

22 – 24. Ay

22-24. 1. Çocuğun giysileri çıkarılırken kendisine fırsat tanınarak, soyunması desteklenir.
22-24. 2. Yetişkin, çocuğa giysilerini giyme konusunda yardımcı olmalıdır. Yardımın miktarı çocuğun
ihtiyacına göre azaltılmalı veya artırılmalıdır.
22-24. 3. Biberon ve bardaktan sonra bebek için farklı bir deneyim olacak olan pipet deneyimi çocuğa
bu dönemde yaşattırılabilir. Çocuğa meyve sularını, sütü pipetle içmesi için fırsat tanınabilir.
22-24. 4. Çocuğa kabak çekirdeği, kayısı, kiraz gibi çekirdekli yiyecekler bu dönemde sunulabilir.
22-24. 5.Babinski refleksinin 24.aydan sonra devam etmesi nörolojik bir bozukluk olduğunun
göstergesidir. Doktora yönlendirilmelidir.
22-24.6. Tuvalet eğitimi için çocuğun hazır oluş kriterleri gözlenir. Bunlar çocuğun en az iki saat
kuru kalabilmesi, yürüme, oturma, çömelme becerisini kazanmış olması, giysilerini çıkarma becerisini
kazanmış olması, altını ıslattığını belirtebilmesi, sıkılmadan beş-on dakika tuvalette oturabilmesidir.
Çocuk tuvalet alışkanlığını kazanana kadar her gün belli saatlerde bu işlem tekrar edilir.
24. Ayda doktor kontrolü yaptırılmalıdır.

25 – 30. Ay

25-30. 1. Çocuk fırsat tanındığında kendini besleyebilir. Çocuk yeme ve içme konusunda yetişkin
kontrolünde serbest bırakılmalıdır.
25-30. 2. Çocuğun yetişkin kontrolünde bıçak ile bazı besinleri kesmesi, parçalarına ayırması sağlanabilir.
Yumuşak, kolay kesilebilen yiyecekler ile çocuğa zararı olmayacak bıçaklar tercih edilmelidir.
25-30. 3. Çocuk elleri kirlendiğinde ve gerekli durumlarda ellerini yıkamak için kendiliğinden lavaboya
gider.
25-30. 4-5. Çocuk küçük tuvaletinin (çişini) geldiğini ifade ettiğinde yetişkin gerekli önlemleri alarak
çocuğu tuvalete götürmeli, bu işlemi asla geciktirmemelidir. Gerekli durumlarda çocuğa yardım
edilmelidir.
25-30. 6.Büyük düğmeleri olan kıyafetler giydirilidiğinde düğmelerini iliklemesi için çocuğa fırsat
tanınmalıdır.
25-30. 8. Çocuk soyunurken giysilerini (lastikli pantolonunu, külotlu çorabı, önden açılan yeleğini )
kendisi çıkarması için “Bunu yapabilirsin kızım/oğlum” gibi sözel uyaranlarla teşvik edilmelidir.
25-30. 9. Çocuk giysilerini giyerken ihtiyaç duyduğunda yardımcı olunmalıdır.
30. Ayda doktor kontrolü yaptırılmalıdır.

31 – 36. Ay

31-36. 1. Çocuk yardımsız olarak tuvalet ihtiyacını giderebilir. Gerektiğinde yetişkin yardıma hazır
bulunmalıdır.
31-36. 2. Çocuk kirlettiği yeri temizlemesi için yetişkin tarafından teşvik edilmelidir.
31-36. 3. Çocuğa kendi eşyaları ile yetişkinin eşyaları sunulur ve kendi eşyasını göstermesi istenir.
31-36. 4. Çocuğa kendi giysileri sunulur ve kendi başına giyinip-soyunması sağlanır. Yetişkin gerektiği
takdirde yardım etmek için hazır bulunmalıdır.
36. Ayda doktor kontrolü yaptırılmalıdır.

Etiketler:

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Sayfa başına git